Amerikan Mobilya Sektörü’nün Dünü, Bugünü .... Yarını Olacak mı?

Çarşamba, 25 Kasım 2009 15:09 Facebook'ta Paylaş

ABD’de mobilya sektörü üretimi ağırlıklı olarak üç coğrafi bölgede yoğunlaşmış durumda.  Orta Batı’da  Michigan, Indiana, Ohio, Wisconsin, Illinois; Güney’de North Carolina, Mississippi, Virginia; Güneybatı’da California, New Mexico, Texas. Bugün bu 12 eyalet ABD’nin mobilya ve mutfak tezgahı tüketiminin üçte ikisini karşılıyor. Ancak sektör büyüyen bir bölünme ile karşı karşıya. Mobilya sektöründe, mutfak tezgah sektörü hariç tutulduğunda, 1997-2005 yılları arasında 108 bin kişi işini kaybetti.

Bu da nerdeyse toplam işgücünün yüzde 21’ne karşılık gelmekte. Sadece mutfak tezgahları ve ofis mobilyaları sektörleri işçi istihdamı, sipariş ve ücretlerde büyüme göstermeyi başardı.  Örneğin 1997-2005 yılları arasında mutfak kabineleri satışı yüzde 111, ofis mobilyaları yüzde 22,  döşemeli mobilya yüzde 27 artarken, “wood furniture” olarak adlandırılan mobilya türünde satışlar yüzde 7 oranında düştü. Bu farklılığa neden olan ana faktör ise ucuz ithal ürünlerin ev mobilyası sektörüne, özellikle de ahşap ev mobilyasına, olan etkisi.  

Esasen Kanada’dan ve Çin’den ithal edilen ahşap mobilyalar, geçen 7 yılda mobilya sektöründeki büyümeden aslan payını aldı. Özellikle aynı dönemde yaşanan ev inşaatındaki hızlı büyüme mobilya sektöründe arzı artırırken, yerli üreticiler büyüyen pazardan gerekli payı alamadı.  

Bugün Amerikalı tüketiciler ağırlıklı olarak şık görünümlü ve çok değerli intibası uyandıran mobilyalara ilgi gösterirken, mobilyayı uzun vadeli yatırım olarak görme, çocuklarına miras olarak bırakma ya da antika eşya olarak saklama alışkanlıkları ile ilgilenmiyor. Bunun sonucunda da tüketiciler her geçen gün mobilyaya daha az para harcar hale geliyor. Tüketicilerin mobilyadan ziyade para harcamalarını artırmak için özellikle elektronik aletlerde, ev eğlencesine yönelik sistemlerde ve seyahat endüstrisinde büyük rekabet yaşanıyor. Fiyat üzerindeki rekabet göz önüne alındığında, Amerikalı mobilya üreticilerinin üretim maliyetleri artarken kar marjları da oldukça düşüyor. Çok minumum düzeyde kar elde etme ortamı, sektörde fabrika ve ekipman yatırımlarının da düşüşüne neden oluyor. Bu sebeplerden dolayı pek çok Amerikan mobilya fabrikası son teknoloji ve ekipmana sahip olmaksızın üretim yapmaya devam ediyor.
Pek çok Amerikalı mobilya üreticisi kendi mobilyalarını Çin ve diğer düşük maliyetli ülkelerde ürettirmeyi tercih ediyor. Bu da ülke dışındaki mobilya üreticilerinin ABD içindeki ve dünya genelindeki pazar paylarını artırmasını sağlıyor. Eğer bu yapı değişmezse, pekçok Amerikan ev mobilyası ülke dışında üretilecek ve Amerikalı mobilya üreticileri fabrikalarını kapatıp daha çok toptan satıcı veya perakendeci olarak yollarına devam edecek. ABD’ye mal gönderen ihracatçı firmalar ABD’li üreticilere mal tedarik ederken daha fazla tecrübeye sahip olurken, zamanla üreticileri devre dışı bırakıp direkt olarak perakendecilere mal satma veya kendi satış zincirlerini kurmaları da olası bir yol. Bu yöntem hali hazırda büyük Çinli mobilya üreticileri tarafından uygulanmakta ve Çinli firmalar perakende zincirlere direkt satışın yanı sıra franchising yöntemi ile ABD’de kendi mağaza zincirlerini kurmakta.  

GLOBALİZASYONUN ETKİSİ

Amerikalı üreticiler için bir başka kötü gelişmede globalleşmenin alt sektörlerde yarattığı büyük dönüşüm.  Mutfak kabinesi üreticileri son dönemlerde büyüme hızlarında düşüş yaşamaya başladılar bile. 1997-2005 yılları arasında, mutfak kabineleri hariç tüm mobilya ürünleri 4.1 milyar dolardan yüzde 477 artışla 23.65 milyar dolarlık pazara ulaştı. 13 yıllık bu periyotta Çin’den ithalat 50 misli artışla 208 milyon dolardan 10.8 milyar dolara yükseldi.  
Bugün ABD’de ithal mallar - mutfak kabineleri hariç – 13 yıl öncesine göre yüzde 9 artışla tüm mobilya tüketiminin yüzde 28’ini kapsamakta. Sektörün ana girdi maddesi olan kerestede, pazar payı kaybı eşit oranda.  2005 yılında ev mobilyasında yüzde 55, mutfak kabinesinde yüzde 11, döşeme mobilyada yüzde 19 ve ofis mobilyasında yüzde 21 oranındaki tüketim ithalata dayalı olarak gerçekleşti. 

Ev kullanımına yönelik ahşap mobilya sektörü ithalatla hasara uğradığından beri, ana ithalat kaynağı Çin oldu. Çin mobilyası son sekiz yılda ABD’de pazarında yüzde 525 artışla 60 misli büyüdü.   Bu hızlı büyümede ana etken ise Tayvan mobilya endüstrisi oldu. 1990’lardan itibaren Amerikan pazarı hakkındaki yönetim deneyimi, sermaye ve engin bilgi birikimine sahip olan Tayvanlı üreticiler, Çin’e yeniden yerleşerek Amerikan pazarının ihtiyacını karşılamaya başladı.

İTHALAT TRENDİ
Tayvan bir zamanlar dünyanın önde gelen üreticilerden biriydi ve ABD’ye en çok mobilya ihraç eden ülkeydi. Bu ihracatla birlikte ülkede artan yaşam standardı, mobilya üretim maliyetleri, işçi maliyetlerindeki artış Tayvan’ın eskiden olduğu kadar tercih edilen bir ülke olmaktan çıkarmış durumda. Üretimde çalışan işçi kapasitesi Batı ve Güneydoğu Asya’dan ya da bir başka deyişle Tayvan’dan  Vietnam’a kaymakta.  Vietnem’dan ABD’ye yapılan mobilya ihracatı son beş yılda 1 milyon dolardan 753 milyon dolara yükselmiş durumda. Vietnam halen Çin ve Kanada’nın ardından şu anda ABD’ye en çok mobilya ihraç eden üçüncü ülke konumunda.  Beş yıl içinde de Kanada’yı geçeceği tahmin ediliyor.

Mobilya ve bağlı endüstrilerde ortak payda, fazlaca ürüne fokus olurken müşteriye fazla dikkat edilmemesi. Eğer düşük maliyetli bir üretici değilseniz veya daha yüksek maliyet yapısına sahip şirketlerden daha fazla rekabetçi avantajlara sahip değilseniz, sadece ürüne yoğunlaşmak iyi bir strateji değil. Ürünle birlikte daha iyi bir servis, isteğe göre oluşturulmuş rekabetçi fiyat, hızlı teslimat, daha fazla  kredi imkanı, fleksible üretim, uzman pazarlama, ana müşterilerinizin bilgi birikiminden yararlanma ve daha iyi kalite hedefiniz olmalı.      

* Al Schuler, ABD Tarım Bakanlığı, Orman Bölümü’nde araştırmacı ekonomist.
* Steve Lawser, Ahşap Bileşenleri Üreticileri Derneği’nde yönetici direktörü.