Ali Hantal: VR Pazarını Parlak Bir Gelecek Bekliyor

Perşembe, 01 Mart 2018 21:32 Facebook'ta Paylaş

Ali C HantalGirişimci Ali Hantal, VR teknolojisi ile ilk kez 2014'te Las Vegas CES fuarında tanıştı. Dünyada yeni bir devrimin başladığına inandı ve Virtual Reality Masters şirketini kurdu. Türkiye'de özel sektörün önde gelen pek çok kurumuna CVR projeleri gerçekleştir. Hantal, VR teknolojisinin geleceğini ve planlarını TURKOFAMERICA dergisine anlattı.



VR’nin tarihçesi nedir ve nasıl gelişme kaydetti ilk çıktığı günden bu yana?
VR aslında çok yeni bir konsept değil. 1900’li yılların başında gözlük tarzı cihazlarla sanal dünyaların yaratılabileceği konuşulmaya başlanmıştı. 1939 yılında hepimizin çok iyi bildiği view-master piyasaya çıktı.  Sonra 1950’li yılarda Sensorama bu alanda atılmış önemli adımlardan biri oldu. 1990’li yıllarda Amerikan Hava Kuvvetlerinin, sonrasında Sega, Virtualıty ve Nintendo gibi firmaların VR denemeleri oldu. Bu yıllarda 4 duvarı ekran olan ve CAVE ismi verilen VR odaları da denendi. Fakat CAVE tarzı sistemler çok pahalı sistemlerdi. VR gözlüklerinde ise kafa hareketlerini beynin hissetmeyeceği şekilde gecikme olmadan ekrana yansıtmak uzun süre mümkün olamadı. 2007 yılında Google Street View ile panaromik resimlerle dünya üzerindeki caddeleri ve sonrasında binaların içini göstermeye başladı. Fakat gecikme yaşamadan çalışan ilk VR gözlüğü prototipi olan Öcülüs Rift’i 2010 yılında Palmer Luckey tasarladı. 2014 işe Facebook 2.4 milyar dolara Öcülüs’ü satın aldı. Sonrasında Google, Samsung, Sony ve HTC dünyanın ilk VR gözlüklerini çıkaran diğer büyük firmalar oldular.

Sensorama PhotoVR Master şirketini kurmaya nasıl karar verdiniz? Uygulama alanlarından bahseder misiniz?
Benim VR teknolojisiyle tanışmam 2014 yılında Las Vegas’daki CES’te gerçekleşti. Orada ilk defa Oculus Rift’i denediğimde dünyada yeni bir devrim yaşanacağını düşündüm. Bunun üzerine  VR/AR teknolojilerini araştırmaya başladım. Sonraki sene ise Amerika’da VR-Masters şirketini kurduk. Uygulama alanları cidden çok geniş. İlk uygulamalar genelde 360 video çekimleri sayesinde tanıtım ve pazarlama alanında oldu. Turizm sektörü bu teknolojileri ilk uygulayanlardan biri oldu. Aynı şekilde üniversiteler kampüslerini tanıtmak için, emlak ve inşaat firmaları ellerindeki gayrimenkulleri tanıtmak için, araba firmaları da yeni modellerini sunmak için VR teknolojilerini kullanmaya başladı. Daha sonra canlı 360 video yayınları ile eğlence sektörü özellikle konserlerde VR kullanmaya başladı. AR ve VR teknolojilerinin kullanıldığı bir başka alan ise eğitim oldu. Hem şirketlerin iç eğitimlerinde hem de üniversitelerde özellikle tıp eğitiminde AR/VR teknolojileri kullanılmaya başlandı.

Şirketler özellikle satış-pazarlama faaliyetlerinde nasıl uygulamadan faydalanıyorlar bir örnekle açıklayabilir misiniz?
Örnek olarak OPET için hayata geçirdiğimiz çalışmayı gösterebilirim. OPET’ in 2006 yılında başlatmış olduğu "Tarihe Saygı” sosyal sorumluluk projesinin tanıtımını yapmak amacıyla proje kapsamında gerçekleştirilmiş olan altyapı ve çevre düzenlemelerini içeren 360 VR çekimler yaptık. Bu 360 videoları OPET tüm sosyal medya mecralarından tanıttı ve bu şekilde bu faydalı proje Türkiye’ye duyrulmuş oldu.

Şu anda Türkiye ve ABD’deki bu trende olan ilgi ve merak ne düzeyde, gelecekte nasıl bir sektör doğması bekleniyor?
VR ve AR trendine ilgi oldukça yoğun düzeyde. Fakat dünya genelinde içerik eksikliği mevcut. Bu sebeple teknolojileri kullanarak içerik üreten firmaların sayısının artış hızıyla bağlantılı olarak pazar da ciddi anlamda büyüyecek. Dünyadaki bir çok finansal kuruluş pazarda inanılmaz bir büyüme bekliyor. Örneğin, International Data Corporation’a (IDC) gore AR/VR pazarının büyüklüğü bu yıl 13 milyar doları; 2020’de ise 140 milyar doları aşacak.
viewmaster photo
Teknolojinin gelişmesi yan teknolojilerin gelişmesine ne kadar katkı sağlıyor, başlı başına bir sektör olabilir mi?
VR’in başlı başına bir sektör olucağı kesin fakat bu teknolojinin bir sonraki aşaması olan Arttırılmış Gerçeklik (Augmented Reality) pazarının VR pazarından daha büyük olması bekleniyor. Bu alanda önemli atılımlardan birini Microsoft “Hololens” AR gözlüğü ile yaptı. Aslında Hololens kafaya giyilen bir bilgisayar ve Arttırılmış Gerçeklikten çok Karışık Gerçeklik (Mixed Reality) gözlüğü olarak adlandırılıyor. Apple bu alanda varolacağını Metaio firmasını alarak kanıtladı. Ayrıca son development toplantısında lansımanını yaptığı APPLE ARKıt ile geç de olsa bu alanda çalışmaların başladığını müjdeledi. Aynı şekilde Facebook da AR Studio ile bu alanda çalışmalar yapmaya başladığını duyurdu.

Kaynak: TURKOFAMERICA, Volume: 17, Sayı: 44

 

Profile Information

Application afterLoad: 0.001 seconds, 0.41 MB
Application afterInitialise: 0.048 seconds, 3.04 MB
Application afterRoute: 0.085 seconds, 4.96 MB
Application afterDispatch: 0.120 seconds, 7.36 MB
Application afterRender: 0.201 seconds, 8.65 MB

Memory Usage

9139416

Queries logged

  1. DELETE
      FROM jos_session
      WHERE ( time < '1579798541' )
  2. SELECT *
      FROM jos_session
      WHERE session_id = 'i4vf8qm3v1hcddj7guefdpss27'
  3. INSERT INTO `jos_session` ( `session_id`,`time`,`username`,`gid`,`guest`,`client_id` )
      VALUES ( 'i4vf8qm3v1hcddj7guefdpss27','1579858541','','0','1','0' )
  4. SELECT *
      FROM jos_components
      WHERE parent = 0
  5. SELECT folder AS type, element AS name, params
      FROM jos_plugins
      WHERE published >= 1
      AND access <= 0
      ORDER BY ordering
  6. SELECT count(*)
      FROM jos_menu_types
      WHERE `menutype`='magazine'
  7. SELECT `id`,`title`,`published`
      FROM  jos_sections
      WHERE `published`<>-2
  8. SELECT name,id,published,parent,link,home
      FROM `jos_menu`
      WHERE `menutype`='magazine'
      AND `published`<>-2
  9. SELECT id,title,section
      FROM `jos_categories`
      WHERE `section`='17'
      AND `published`<>-2
  10. SELECT id,title,section
      FROM `jos_categories`
      WHERE `section`='18'
      AND `published`<>-2
  11. SELECT id,title,section
      FROM `jos_categories`
      WHERE `section`='19'
      AND `published`<>-2
  12. SELECT id,title,section
      FROM `jos_categories`
      WHERE `section`='20'
      AND `published`<>-2
  13. SELECT id,title,section
      FROM `jos_categories`
      WHERE `section`='21'
      AND `published`<>-2
  14. SELECT id,title,section
      FROM `jos_categories`
      WHERE `section`='22'
      AND `published`<>-2
  15. SELECT id,title,section
      FROM `jos_categories`
      WHERE `section`='15'
      AND `published`<>-2
  16. SELECT id,title,section
      FROM `jos_categories`
      WHERE `section`='16'
      AND `published`<>-2
  17. SELECT id,title,section
      FROM `jos_categories`
      WHERE `section`='30'
      AND `published`<>-2
  18. SELECT id,title,section
      FROM `jos_categories`
      WHERE `section`='24'
      AND `published`<>-2
  19. SELECT id,title,section
      FROM `jos_categories`
      WHERE `section`='25'
      AND `published`<>-2
  20. SELECT id,title,section
      FROM `jos_categories`
      WHERE `section`='26'
      AND `published`<>-2
  21. SELECT id,title,section
      FROM `jos_categories`
      WHERE `section`='27'
      AND `published`<>-2
  22. SELECT id,title,section
      FROM `jos_categories`
      WHERE `section`='28'
      AND `published`<>-2
  23. SELECT id,title,section
      FROM `jos_categories`
      WHERE `section`='29'
      AND `published`<>-2
  24. SELECT id,title,section
      FROM `jos_categories`
      WHERE `section`='32'
      AND `published`<>-2
  25. SELECT id,title,section
      FROM `jos_categories`
      WHERE `section`='35'
      AND `published`<>-2
  26. SELECT id,title,section
      FROM `jos_categories`
      WHERE `section`='34'
      AND `published`<>-2
  27. SELECT m.*, c.`option` AS component
      FROM jos_menu AS m
      LEFT JOIN jos_components AS c
      ON m.componentid = c.id
      WHERE m.published = 1
      ORDER BY m.sublevel, m.parent, m.ordering
  28. SELECT template
      FROM jos_templates_menu
      WHERE client_id = 0
      AND (menuid = 0 OR menuid = 643)
      ORDER BY menuid DESC
      LIMIT 0, 1
  29. SELECT a.*, u.name AS author, u.usertype, cc.title AS category, s.title AS section, CASE WHEN CHAR_LENGTH(a.alias) THEN CONCAT_WS(":", a.id, a.alias) ELSE a.id END AS slug, CASE WHEN CHAR_LENGTH(cc.alias) THEN CONCAT_WS(":", cc.id, cc.alias) ELSE cc.id END AS catslug, g.name AS groups, s.published AS sec_pub, cc.published AS cat_pub, s.access AS sec_access, cc.access AS cat_access 
      FROM jos_content AS a
      LEFT JOIN jos_categories AS cc
      ON cc.id = a.catid
      LEFT JOIN jos_sections AS s
      ON s.id = cc.section
      AND s.scope = "content"
      LEFT JOIN jos_users AS u
      ON u.id = a.created_by
      LEFT JOIN jos_groups AS g
      ON a.access = g.id
      WHERE a.id = 5101
      AND (  ( a.created_by = 0 )    OR  ( a.state = 1
      AND ( a.publish_up = '0000-00-00 00:00:00' OR a.publish_up <= '2020-01-24 09:35:41' )
      AND ( a.publish_down = '0000-00-00 00:00:00' OR a.publish_down >= '2020-01-24 09:35:41' )   )    OR  ( a.state = -1 )  )
  30. UPDATE jos_content
      SET hits = ( hits + 1 )
      WHERE id='5101'
  31. SELECT id, title, module, position, content, showtitle, control, params
      FROM jos_modules AS m
      LEFT JOIN jos_modules_menu AS mm
      ON mm.moduleid = m.id
      WHERE m.published = 1
      AND m.access <= 0
      AND m.client_id = 0
      AND ( mm.menuid = 643 OR mm.menuid = 0 )
      ORDER BY position, ordering
  32. SELECT parent, menutype, ordering
      FROM jos_menu
      WHERE id = 643
      LIMIT 1
  33. SELECT parent, menutype, ordering
      FROM jos_menu
      WHERE id = 642
      LIMIT 1
  34. SELECT count(*)
      FROM jos_menu AS m

      WHERE menutype='magazine'
      AND published='1'
      AND access <= '0'
      AND parent=0
      AND ordering < 14
  35. SELECT params
      FROM jos_modules
      WHERE `module`='mod_janews2'
  36. SELECT *
      FROM jos_banner
      WHERE showBanner = 1
      AND (imptotal = 0 OR impmade < imptotal)
      AND cid = 3
      AND catid = 230
      ORDER BY sticky DESC, ordering
      LIMIT 0, 1
  37. UPDATE jos_banner
      SET impmade = impmade + 1
      WHERE bid = 13
  38. SELECT *
      FROM jos_banner
      WHERE showBanner = 1
      AND (imptotal = 0 OR impmade < imptotal)
      AND cid = 3
      AND catid = 230
      ORDER BY sticky DESC, ordering
      LIMIT 0, 1
  39. UPDATE jos_banner
      SET impmade = impmade + 1
      WHERE bid = 13
  40. SELECT *
      FROM jos_banner
      WHERE showBanner = 1
      AND (imptotal = 0 OR impmade < imptotal)
      AND cid = 3
      AND catid = 230
      ORDER BY sticky DESC, ordering
      LIMIT 0, 1
  41. UPDATE jos_banner
      SET impmade = impmade + 1
      WHERE bid = 13
  42. SELECT a.*,  CASE WHEN CHAR_LENGTH(a.alias) THEN CONCAT_WS(":", a.id, a.alias) ELSE a.id END AS slug, CASE WHEN CHAR_LENGTH(cc.alias) THEN CONCAT_WS(":", cc.id, cc.alias) ELSE cc.id END AS catslug
      FROM jos_content AS a
      INNER JOIN jos_categories AS cc
      ON cc.id = a.catid
      INNER JOIN jos_sections AS s
      ON s.id = a.sectionid
      WHERE a.state = 1
      AND ( a.publish_up = '0000-00-00 00:00:00' OR a.publish_up <= '2020-01-24 09:35:41' )
      AND ( a.publish_down = '0000-00-00 00:00:00' OR a.publish_down >= '2020-01-24 09:35:41' )
      AND s.id > 0
      AND a.access <= 0
      AND cc.access <= 0
      AND s.access <= 0
      AND cc.id IN ("102")
      AND s.published = 1
      AND cc.published = 1
      ORDER BY a.created DESC
      LIMIT 0, 5
  43. SELECT a.*, CASE WHEN CHAR_LENGTH(a.alias) THEN CONCAT_WS(":", a.id, a.alias) ELSE a.id END AS slug, CASE WHEN CHAR_LENGTH(cc.alias) THEN CONCAT_WS(":", cc.id, cc.alias) ELSE cc.id END AS catslug
      FROM jos_content AS a
      LEFT JOIN jos_content_frontpage AS f
      ON f.content_id = a.id
      INNER JOIN jos_categories AS cc
      ON cc.id = a.catid
      INNER JOIN jos_sections AS s
      ON s.id = a.sectionid
      WHERE ( a.state = 1
      AND s.id > 0 )
      AND ( a.publish_up = '0000-00-00 00:00:00' OR a.publish_up <= '2020-01-24 09:35:41' )
      AND ( a.publish_down = '0000-00-00 00:00:00' OR a.publish_down >= '2020-01-24 09:35:41' )
      AND a.access <= 0
      AND cc.access <= 0
      AND s.access <= 0
      AND cc.id IN ("102")
      AND s.published = 1
      AND cc.published = 1
      ORDER BY a.hits DESC
      LIMIT 0, 5

Language Files Loaded

Untranslated Strings Diagnostic

Hiç

Untranslated Strings Designer

Hiç