Gübretas Bölgesel Lider Olma Yolunda

Pazartesi, 24 Ocak 2011 14:34 Facebook'ta Paylaş

Bundan tam 59 yıl önce 6 Kasım 1952'de Bakanlar Kurulu Gübre Fabrikalari T.A.Ş'nin kurulması kararını aldığında, öncelikli amaç Türkiye'nin gübre ihtiyacını karşılamaktı. Türkiye doğalgaz, fosfat kayası, potasyum tuzları gibi hammaddelere sahip olmadığı için kimyevi gübre sektörü tamamen yurtdışına bağımlı olarak gelişti. Gübre Fabrikaları Türk Anonim Şirketi, 1953 yılında tarım sektörüne kimyevi gübre girdisi tedarik etmek amacıyla faaliyete geçti. Son yıllarda girişimleriyle sektördeki payını yükseltmeyi sürdüren Gübre Fabrikaları T.A.Ş., gerçekleştirdiği yurtiçi ve yurtdışı yatırımlarla da dikkat çekmeye devam ediyor.
Fabrikanın kurucuları arasında Sümerbank, Etibank, Makine Kimya Endüstrisi gibi devlet kurumlarinin yanı sıra Amerikan Fertilizer Corporation of Amarica A.G. şirketi de yer almıştı.  Amerikan şirketi 1958 yılında hisselerini Ziraat Bankası’na devretti. 

Halen GÜBRETAS (Gübre Fabrikaları T.A.Ş) markalı ürünler, Türkiye'de 2800 noktada çiftçilere ulaşıyor. Gübretaş’ın pazar payı yüzde 28 civarında...

Gübretaş, 2008 yılında, Türkiye’nin yurtdışında gerçekleştirdiği en büyük sanayi yatırımı olan İran’ın Razi Petrochemical şirketinin satın alınmasında oluşturulan dörtlü konsorsiyuma liderlik etti.

İran'daki 656 milyon dolarlık yatırımla birlikte şirketin performansı da zirveye doğru hızla yükselmeye başladı. İş dünyasının önde gelen yayınlarından Fortune dergisinin Ekim 2010 sayısındaki “Yükselen Yıldızlar” başlıklı dosyada, dünyada ve Türkiye’de hızlı büyüyen şirketler konusu ele alındı. Şirketlerin son 3 yıldaki finansal verilerinden hareketle hazırlanan sıralamada Gübretaş, toplam getiride %161’lik ortalamayla birinci olurken, hisse başına kâr açısından %304 ve net satışıyla da üç yılda ortalama %51 artış gerçekleştirdi.

2003 yılından beri şirkette görev yapan Gübretaş Genel Müdürü Mehmet Koca, gübrenin hammaddesi olan ürünlerin bulunduğu Kuzey Afrika ülkelerinde yatırım için arayışlarının devam ettiğini söyledi. İran'da üretimi yapılan amonyakın tamamını ihraç ettiklerini söyleyen Koca, 2008 yılında yaptıkları yatırımdan sonra Türkiye'deki Gübretaş tesisleri ile İran'daki tesislerin fiziksel entegreye imkan olmadığını, İran'daki üretimi Doğu Afrika ile Çin arasındaki geniş bir hinterlanddaki ülkelere ihraç ettiklerini soyledi.

Birleşmiş Milletler tarafından İran'a uygulanan yaptırımların dolaylı olarak işlerini zaman zaman zorlaştırdığına dikkat çeken Koca, bu konuda Birleşmiş Milletler, ABD ve Avrupa Birliği’nin kararlarına uygun hareket ettikleri için doğrudan bir sorunla karşılaşmadıklarını belirtti. Zengin doğalgaz rezervleri nedeniyle hammadde kaynağına sahip olması nedeniyle gübre sektöründe yatırım yapabilecekleri ender ülkelerden birinin İran olduğunu, yapılan yatırımın aynı zamanda Türkiye'nin bölgede komşuları ile geliştirdiği “Sıfır Sorun” politikasi ekseninde olduğuna vurgu yaptı.

İran'daki yatırımın ardından borsa değeri 40-50 milyon TL’den 1.3 milyar TL’ye (yaklaşık 1 milyar USD) çıkan Gübretaş'ın iç pazardaki en büyük rakibi ise Tekfen Grubu’na bağlı Toros Gübre. İki firmanın toplam pazar payı yüzde 60 civarında. Türkiye'de yaklaşık 500, İran'da ise 2500 kişiyi istihdam eden Gübretaş, aynı zamanda şirketin yüzde 75'i Tarım Kredi Kooperatifleri'ne üye çiftçiler. Genel Müdür Koca, "Müşterilerinin aynı zamanda şirketin sahipleri olduğu bilinciyle hareket etmek zorundayız," diye konuşuyor.

Türkiye'nin en büyük sanayi kuruluşları listesinde son yıllarda ilk 50 şirket arasında yer alan Gübretaş, İstanbul Sanayi Odası`nın (İSO) Türkiye`nin en büyük sanayi kuruluşları listesini ilk kez yayımladığı 1968`den itibaren, 42 yıldır sürekli listede kalma başarısı gösteren 17 şirketten biri oldu. 

Şirket borsaya açılmada da Türkiye'deki öncü şirketlerden biri olmayı başardı. 1986 yılında faaliyete geçen İstanbul Menkul Kıymetler Borsası'nda (İMKB) ilk işlem gören 16 hisse senedinden biri de Gübre Fabrikalari T.A.Ş. oldu.

Şirket Adı                                                                                  Hisse Orani %           Istiraklere Ödenen Sermaye Tutarlari (TL) (30.06.2009)
Razi Petrochemical Co.                                                               48,88                          414.575.439
Negmar Denizcilik Yatirim A.S                                                     40                               1.200.000
Tarkim Bitki Koruma Sanayi Ve Ticaret Anonim Sirketi               40                               1.000.000
Tarnet Tar.Kre.Bil .Hiz.San Tic .A.S.                                            17                                 311.127
Imece Pref Yapi Tar.Mak.Tem.Güv. Hiz.San.Tic.A.S.                  15                               2.013.888
TOPLAM                                                                                                                     419.100.454